De normering op werkkleding lijkt op het eerste gezicht een wirwar van cijfers, letters en kleine tekeningetjes op een label, maar zodra je de logica erachter kent, lees je in enkele seconden af waartegen een kledingstuk of handschoen je beschermt. Elk pictogram verwijst naar een Europese norm die een specifiek risico afdekt – zichtbaarheid, regen, koude, hitte, vlam, mechanische risico's of knielen – en de bijhorende cijfers vertellen hoe goed die bescherming presteert. In dit overzichtsartikel lopen we de belangrijkste normfamilies op hoofdlijnen door, zodat je weet wat een pictogram betekent en waar je het aan herkent. Wil je dieper in de details van een bepaalde norm duiken, dan verwijzen we telkens naar een uitgebreider artikel. Een goede basis vind je in ons overzicht van de belangrijkste normen voor veiligheidskleding.
CE-markering en PBM-categorieen
Vrijwel alle beschermende werkkleding valt onder de Europese Verordening (EU) 2016/425 voor persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM). De basis daarvan is de CE-markering: het bekende 'CE'-logo geeft aan dat de fabrikant verklaart dat het product aan de wettelijke eisen voldoet. De verordening deelt PBM in drie categorieen in, afhankelijk van de ernst van het risico. Categorie I dekt lichte risico's zoals eenvoudige regen- of vuilwerende kleding. Categorie II omvat middelzware risico's en vereist een keuring door een onafhankelijke instantie. Categorie III geldt voor de zwaarste, soms levensbedreigende risico's – denk aan bescherming tegen hitte, vlammen, chemicalien of elektrische gevaren – en kent de strengste controles, inclusief permanent toezicht op de productie.
Bij categorie III staat naast de CE-markering een viercijferig nummer dat verwijst naar de aangemelde instantie die op de productie toeziet. De exacte categorie en de bijhorende normen staan altijd vermeld op het label en in de gebruiksaanwijzing.
EN ISO 20471 – hoge zichtbaarheid
Kleding met signaalkleuren fluogeel of fluooranje en retroreflecterende banden valt onder EN ISO 20471. Deze norm zorgt ervoor dat je op de weg, op de bouwplaats of in een magazijn tijdig wordt opgemerkt, zowel overdag als in het licht van koplampen. Je herkent het pictogram aan het jasje met daarnaast een klassecijfer: klasse 1 (minste zichtbaar oppervlak) tot klasse 3 (hoogste zichtbaarheid). Welke klasse je nodig hebt, hangt af van je werkomgeving en snelheid van het verkeer eromheen. De exacte klasse staat op het label. Hoe deze klassen precies werken, lees je in ons artikel over hi-vis kleding en klasse 1, 2 en 3. Ben je op zoek naar geschikte kledij, bekijk dan ons aanbod veiligheidsvesten.
EN 343 – bescherming tegen regen
Werk je buiten in nat weer, dan is EN 343 relevant. Deze norm beoordeelt kleding op waterdichtheid en ademend vermogen. Het pictogram toont een jas met vallende regendruppels, met daaronder twee cijfers: het eerste voor waterdichtheid (klasse 1 tot 4) en het tweede voor ademend vermogen (eveneens klasse 1 tot 4). Hoe hoger de cijfers, hoe langer je droog en comfortabel blijft. De precieze prestatieklassen staan op het label.
EN 342 – bescherming tegen koude
Voor werk in vriescellen, koelhuizen of buiten in de winter bestaat EN 342, de norm voor bescherming tegen koude bij temperaturen onder -5 graden Celsius. Het pictogram toont een sneeuwvlok. De bijhorende waarden gaan onder meer over de isolatiewaarde en de luchtdoorlatendheid van het kledingstuk. Ook hier geldt: de exacte prestatie leest u af op het label.
EN ISO 11612 en EN 1149 – hitte, vlam en antistatisch
Wie werkt met open vuur, vonken, gesmolten metaal of in een omgeving met explosiegevaar, heeft kleding nodig die vlammen niet voedt en niet smelt. EN ISO 11612 dekt bescherming tegen hitte en vlam en toont een pictogram met een vlam, gevolgd door lettercodes (bijvoorbeeld A tot F) die aangeven tegen welke soort thermische belasting het materiaal beschermt. Vaak wordt deze kleding gecombineerd met EN 1149, de norm voor antistatische eigenschappen, herkenbaar aan een pictogram met een bliksemschicht of het aardsymbool. Antistatische kleding voorkomt dat statische ontlading een vonk veroorzaakt in een brandbare omgeving. De exacte prestatieletters en klassen staan op het label. Een volledige uitleg vind je in ons artikel over vlamvertragende werkkleding en EN ISO 11612 en EN 1149.
Handschoenen – EN 388 en verwante normen
Handschoenen hebben hun eigen normfamilie. De meest voorkomende is EN 388 voor mechanische risico's, herkenbaar aan een hamerpictogram met daaronder een reeks cijfers en letters. Die geven achtereenvolgens de weerstand tegen schuren, snijden (met de oude coup-test), scheuren en perforatie weer, gevolgd door een letter (A tot F) voor snijweerstand volgens de ISO-13997-test en eventueel een letter voor botsbescherming. De exacte waarden staan op de handschoen of het label. Een gedetailleerde uitleg lees je in ons artikel over snijbestendige handschoenen en EN 388.
EN 374, EN 407 en EN 511
Naast mechanische risico's bestaan er nog gespecialiseerde handschoennormen. EN 374 dekt bescherming tegen chemicalien en micro-organismen, herkenbaar aan een erlenmeyer- of bacteriepictogram. EN 407 gaat over thermische risico's (hitte en vuur) en toont een vlampictogram. EN 511 staat voor bescherming tegen koude en toont een sneeuwvlok. Ook hier geven de cijfers achter het pictogram het prestatieniveau aan, dat je op het label terugvindt.
EN 14404 – kniebescherming
Werk je vaak op je knieen, bijvoorbeeld als vloerlegger of loodgieter, dan is EN 14404 de norm voor kniebeschermers. Deze bestaat in verschillende types en niveaus, afhankelijk van of de kniebescherming los wordt gedragen of in de zakken van een werkbroek schuift. Het pictogram verwijst naar de knie. Welk type en niveau een product biedt, staat vermeld op het label.
Hoe lees je een pictogram met cijfers?
De algemene logica is telkens hetzelfde. Het pictogram vertelt je tegen welk soort risico het product beschermt: een vlam voor hitte, een sneeuwvlok voor koude, een hamer voor mechanische risico's. De cijfers of letters die eronder of ernaast staan, geven het prestatieniveau aan. In de meeste normen betekent een hoger cijfer een betere prestatie, terwijl een 'X' aangeeft dat een eigenschap niet is getest. Bij lettercodes ligt de beste prestatie meestal verder in het alfabet. Onthoud dat een pictogram alleen aangeeft dat het product op dat risico is getest – de precieze klasse of prestatie lees je altijd af op het label en in de meegeleverde gebruiksaanwijzing.
Personalisatie en certificering
Werkkleding wordt vaak voorzien van een bedrijfslogo via borduren of bedrukken. Houd er rekening mee dat het aanbrengen van personalisatie op gecertificeerde PBM de certificering kan beinvloeden, zeker bij kleding uit categorie III zoals vlamvertragende of antistatische kledij. Een verkeerd type garen, transferfolie of een logo op de verkeerde plaats kan de beschermende eigenschappen aantasten. Laat personalisatie daarom altijd uitvoeren volgens de richtlijnen van de fabrikant. Meer hierover lees je in onze gids over bedrijfskleding personaliseren.
Veelgestelde vragen
Wat betekent de CE-markering op werkkleding?
De CE-markering geeft aan dat de fabrikant verklaart dat het product voldoet aan de eisen van de Europese PBM-verordening (EU) 2016/425. Bij persoonlijke beschermingsmiddelen uit categorie III staat er een viercijferig nummer bij dat verwijst naar de instantie die op de productie toeziet.
Waar vind ik de exacte beschermingsklasse van mijn werkkleding?
De exacte klasse of prestatie staat altijd op het ingenaaide label van het kledingstuk en in de meegeleverde gebruiksaanwijzing. Het pictogram toont het soort risico, terwijl de cijfers en letters het prestatieniveau aangeven.
Wat betekenen de cijfers achter een pictogram?
De cijfers en letters achter een pictogram geven het prestatieniveau weer voor de geteste eigenschappen. In de meeste normen betekent een hoger cijfer of een letter verder in het alfabet een betere prestatie, terwijl een 'X' aangeeft dat de eigenschap niet is getest.
Mag ik gecertificeerde werkkleding laten bedrukken of borduren?
Dat kan, maar personalisatie op gecertificeerde PBM kan de certificering beinvloeden, zeker bij categorie III zoals vlamvertragende of antistatische kleding. Laat het borduren of bedrukken daarom altijd uitvoeren volgens de richtlijnen van de fabrikant, zodat de beschermende eigenschappen behouden blijven.